|
Podlasie
Województwo podlaskie jest jednostką
podziału administracyjnego Polski, jednym z 16 województw. Położone
jest w północno-wschodniej części kraju, w geograficznym środku
Europy. Przez jego środek przepływa Narew. Stolicą jest Białystok.
Utworzone w 1999 roku z województw poprzedniego podziału
administracyjnego:
* białostockiego (w całości)
* łomżyńskiego (oprócz 5 zachodnich gmin powiatu ostrowskiego)
* suwalskiego (tylko gminy powiatów: augustowskiego, sejneńskiego i
suwalskiego z miastem Suwałki)
Atutami tego województwa jest nieskażone środowisko, z fragmentami
pierwotnej puszczy oraz unikalnymi rozlewiskami Biebrzy. Województwo
ma charakter rolniczy, lecz coraz większą rolę zaczyna odgrywać
turystyka.
W rozległych lasach i puszczach
(Puszcza Białowieska, Augustowska, Knyszyńska, Zielona), z których
niektóre jako jedyne w Europie zachowały swój pierwotny charakter,
można spotkać bogactwo unikatowej fauny i flory. Szata roślinna
regionu jest niezwykle bogata i urozmaicona, co sprzyja bogactwu
świata zwierząt. Spotkać tu można łosie, wilki, rysie i żubry żyjące
w Puszczy Białowieskiej i Knyszyńskiej.
Krajobraz urozmaicony, ukształtowany na północy podczas zlodowacenia
bałtyckiego, na pozostałym obszarze podczas zlodowacenia
środkowopolskiego. Najwyższe wzniesienia występują na północy
(Rowelska Góra - 298 m n.p.m.), gdzie dominuje krajobraz pagórkowaty
pojezierny. Pojezierza: Zachodniosuwalskie, Wschodniosuwalskie,
Ełckie) oraz sandrowy pojezierny (Równina Augustowska); w środkowej
i południowej części przeważają równiny peryglacjalne (wysoczyzny:
Kolneńska, Białostocka, Wysokomazowiecka, Drohiczyńska, Wzgórza
Sokólskie, Międzyrzecze Łomżyńskie, Równina Bielska), urozmaicone
wcinającymi się w nie kotlinami i dolinami rzek, na zachodzie leży
skraj sandrowej Równiny Kurpiowskiej. Na powierzchni przeważają
piaski, żwiry, gliny morenowe, a w dolinach i kotlinach rzek iły,
piaski i torfy rzeczne.
Klimat w porównaniu z innymi regionami Polski jest bardziej surowy,
a Suwałki, są nazywane "polskim biegunem zimna". Jest on pod silnym
wpływem mas powietrza kontynentalnego; średnia roczna temperatura
powietrza poniżej 7°C, w części północno-wschodniej poniżej 6,5°C.
Jest to jeden z chłodniejszych obszarów w kraju (zimy
najchłodniejsze w Polsce, poza górami, o temp. poniżej 5,5°C);
amplitudy temperatur powyżej 23°C, większe niż przeciętne w kraju.
Opady wynoszą średnio 550 mm na południu województwa, do 700 na
północy. Z warunków klimatycznych wynika długi okres zalegania
pokrywy śnieżnej (ponad 3 miesiące) oraz skrócony okres wegetacyjny
roślin 190-205 dni.
Województwo podlaskie należy do najczystszych ekologicznie regionów
Polski - najniższa emisja (poza województwem warmińsko-mazurskim)
zanieczyszczeń pyłowych (5,4 tys. t) i gazowych (23 tys. t).
Bardzo niska gęstość zaludnienia 61 os./km², największe zaludnienie
(poza miastami) w zachodniej i środkowej części województwa
podlaskiego; w Białymstoku i okolicach mieszka 1/3 ludności; niższy
od średniej krajowej stopień urbanizacji 57,8%; wyższy przyrost
naturalny 1,2, ujemne saldo migracji (0,6);
Podlaskie jest województwem najbardziej zróżnicowanym w Polsce pod
względem etnicznym i kulturowym. Od stuleci sąsiadują tu różne
narodowości i wyznania: Poza ludnością polską mieszkają tu:
* Białorusini (ok. 48 tys),
* Litwini (ok. 6 tys.),
* Tatarzy (ok. 0,5 tys.),
* Rosjanie,
* Ukraińcy,
* Romowie,
* Żydzi.
Występuje tu najliczniejsze w Polsce skupisko ludności prawosławnej
(ok. 300 tys.), w Grabarce znajduje się ośrodek pielgrzymek
prawosławnych (dane z 1999 roku).
Województwo podlaskie jest regionem o ogromnym, nie w pełni
wykorzystanym, potencjale turystycznym (niska ilość miejsc
noclegowych, brak infrastruktury). Małe miasteczka, ciekawe budowle,
miejsca kultu religijnego oraz wspaniała przyroda tworzą klimat i
niepowtarzalny urok województwa.
|